บทความสัมภาษณ์พิเศษนางจรรยา มัจฉาชาญ ผู้ได้รับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่น ประจำปี 2569 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ประเภทศิษย์เก่าเกียรติยศ | ด้านสื่อสร้างสรรค์ | ศิษย์เก่าสาขาวิชานิเทศศาสตร์
เรียนรู้ให้ทันสื่อ ยืนหยัดในจรรยาบรรณ
จากรั้ววิทยาการสื่อสาร สู่การทำข่าวการเมืองด้วยความรับผิดชอบต่อสังคม


การทำข่าวการเมืองต้องใกล้ชิดแหล่งข่าว แต่จะรักษาระยะอย่างไรให้ยังทำหน้าที่ได้อย่างตรงไปตรงมา เป็นโจทย์ที่ คุณจรรยา มัจฉาชาญ ให้ความสำคัญตลอดการทำงาน เธอเลือกหลีกเลี่ยงความสนิทสนมที่อาจกระทบความเป็นอิสระ เพราะการนำเสนอข้อเท็จจริงต้องอาศัยทั้งทักษะการทำข่าวและความซื่อสัตย์ต่อวิชาชีพ
คุณจรรยา หรือ “แขก” ศิษย์เก่าสาขาวิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ผู้ได้รับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่น ประจำปี 2569 ประเภทศิษย์เก่าเกียรติยศ ด้านสื่อสร้างสรรค์ ผ่านงานสื่อมาหลายบทบาท ตั้งแต่หนังสือพิมพ์ เว็บไซต์ วิทยุ โทรทัศน์ จนถึงสื่อดิจิทัล แม้รูปแบบงานและเครื่องมือจะเปลี่ยนไป สิ่งที่เธอยึดถือยังคงเป็นจรรยาบรรณและความรับผิดชอบต่อผู้รับสาร เส้นทางสายข่าวเริ่มจากการฝึกงานเขียนข่าวหนังสือพิมพ์และเขียนบทความพิเศษบนเว็บไซต์ศูนย์ข่าวอิศรา ก่อนทำงานเป็นผู้ประกาศข่าวและผู้จัดรายการวิทยุที่สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย ในจังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และสงขลา จากนั้นจึงเรียนรู้งานประชาสัมพันธ์ที่ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ จังหวัดยะลา รับผิดชอบผลิตสกู๊ปข่าวด้านความมั่นคงสำหรับรายการโทรทัศน์ ปัจจุบัน ทำหน้าที่ผู้สื่อข่าว ผู้ประกาศข่าว และผู้ผลิตรายงานพิเศษเชิงข่าวในสื่อรัฐสภา ควบคู่กับการเป็นครีเอเตอร์ข่าวการเมือง ประสบการณ์ในแต่ละช่วงจึงเป็นทั้งโอกาสฝึกฝนทักษะและบทเรียนในการปรับตัวให้ทันเทคโนโลยีและพฤติกรรมผู้รับสาร
สำหรับตนเอง เส้นทางนี้เกิดจากความสนุกกับงานสื่อสารมวลชนและความตั้งใจทุ่มเทให้กับหน้าที่ในแต่ละองค์กร ตั้งแต่เรียนจบ ได้ทำงานอยู่ในวิชาชีพสื่อมาโดยตลอด สิ่งที่เกิดขึ้นจึงเป็นการเรียนรู้และต่อยอดประสบการณ์อย่างต่อเนื่อง มากกว่าจุดเปลี่ยนที่ทำให้ต้องเลือกทิศทางใหม่
“สิ่งที่ภูมิใจคือการได้ลงมือทำข่าวในทุก ๆ วันค่ะ ตั้งแต่ค้นข้อมูลมาทำสกู๊ปและรายงานพิเศษ ถือไมค์สัมภาษณ์ ไปจนถึงรายงานสดจากพื้นที่ โดยเฉพาะการติดตามเรื่องการร่างกฎหมาย สถานการณ์รอบรัฐสภา และงานด้านนิติบัญญัติ งานเหล่านี้ทำให้เราได้ใช้ทั้งความรู้ ทักษะ และความเข้าใจผู้คนที่เก็บเกี่ยวมาตลอดการทำงานค่ะ”
พื้นฐานสำคัญที่ตนเองนำมาใช้คือการหาข้อมูลรอบด้าน การไม่เอนเอียง และการนำเสนอความจริงโดยไม่ละเมิดสิทธิมนุษยชน หลักคิดเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินใจในการทำข่าว ตั้งแต่การรวบรวมข้อมูลไปจนถึงการนำเสนอเรื่องราวต่อสาธารณะ
นอกจากความรู้ในห้องเรียน บรรยากาศการเรียนรู้ที่เปิดกว้างต่อบริบทสังคมอันหลากหลายยังช่วยฝึกให้ตัวเองยืดหยุ่น เข้าใจผู้อื่น และทำงานร่วมกับผู้คนที่มีมุมมองแตกต่างกันได้ ประสบการณ์จากรั้วคณะจึงเชื่อมโยงกับการทำงานที่ต้องพบปะและรับฟังผู้คนอยู่เสมอ
ด้านการทำงานตนเองให้ความสำคัญกับองค์ประกอบสามด้าน ได้แก่ ความคิดสร้างสรรค์ที่แปลกใหม่ จรรยาบรรณและความรับผิดชอบ และการสร้างคุณค่าต่อสังคม การได้รับความสนใจอาจทำให้เนื้อหาเป็นกระแสช่วงหนึ่ง แต่สิ่งที่ตนเองให้ความสำคัญคือผู้รับสารได้รับอะไรจากเนื้อหานั้น ทั้งข้อเท็จจริง ความคิด และแรงบันดาลใจจากการนำเสนออย่างตรงไปตรงมา หลักคิดนี้สัมพันธ์กับงานข่าวการเมืองที่บผิดชอบ ซึ่งต้องอาศัยความรอบคอบทั้งในการเข้าถึงข้อมูลและการรักษาความเป็นอิสระของผู้รายงานข่าว
ความท้าทายด้านการทำงานคือการรักษาความเป็นอิสระท่ามกลางความคาดหวังหรือข้อเสนอที่อาจชักนำให้สื่อนำเสนอข่าวเข้าข้างแหล่งข่าว ความใกล้ชิดที่ช่วยให้เข้าถึงข้อมูลจึงต้องมาพร้อมการวางระยะความสัมพันธ์อย่างเหมาะสม ตนเองเลือกหลีกเลี่ยงความสนิทสนมที่อาจกระทบการทำหน้าที่ เพื่อป้องกันไม่ให้ตนเองถูกใช้เป็นเครื่องมือ และรักษาความรับผิดชอบต่อสาธารณะไว้ในการทำงาน การยืนหยัดในจรรยาบรรณจึงปรากฏอยู่ในการตัดสินใจและวิธีปฏิบัติงานของตนเองในทุกครั้ง
“คิดว่าคนทำสื่อต้องเรียนรู้อยู่เสมอค่ะ ทั้งเทคโนโลยี แพลตฟอร์ม และพฤติกรรมของคนรับสื่อ แต่เราก็ต้องเข้าใจความรู้สึกของผู้คนด้วย เพราะความจริงใจ ความเห็นอกเห็นใจ และการเล่าเรื่องอย่างเข้าใจคน ยังเป็นสิ่งที่เครื่องมือทดแทนไม่ได้ การได้ทำงานกับสื่อหลายรูปแบบทำให้เราเรียนรู้ว่า แต่ละช่องทางมีวิธีสื่อสารต่างกัน แต่ไม่ว่าจะทำสื่อแบบไหน เราก็ต้องรับผิดชอบต่อสิ่งที่นำเสนอและคนที่รับสารจากเราค่ะ”
การได้รับรางวัลครั้งนี้มีความหมายต่อตนเองมากในฐานะการยอมรับความตั้งใจที่มีต่องานตลอดเส้นทาง ขอบคุณมหาวิทยาลัยและคณะที่หล่อหลอมและมอบโอกาส พร้อมมองว่ารางวัลเป็นความภาคภูมิใจร่วมกันของครอบครัว วิทยาการสื่อสารและเป็นกำลังใจให้ทำงานเพื่อสังคมต่อไป และสิ่งที่อยากฝากถึงนักศึกษาและคนรุ่นใหม่คือการรักษาความฝันควบคู่กับความซื่อสัตย์ต่อวิชาชีพ กล้าสร้างสรรค์สิ่งที่แตกต่างโดยคำนึงถึงผลกระทบต่อสังคม และเปิดรับการเรียนรู้อยู่เสมอ
“ไม่ว่าจะได้ทำงานในบทบาทใหม่หรือใช้เครื่องมือใหม่ ๆ เราก็ต้องถามตัวเองอยู่เสมอค่ะว่า จะนำเสนอข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมาและรับผิดชอบต่อคนรับสารได้อย่างไร สิ่งที่อยากฝากถึงน้อง ๆ คือ เรียนรู้ให้ทันสื่อที่เปลี่ยนไป พร้อมกับยึดมั่นในจรรยาบรรณของวิชาชีพค่ะ” คุณจรรยา กล่าวทิ้งท้าย













